Institute of GIS and Geospatial Technology of Kosovo - IGGTK

Këto ditë vendi ynë dhe shume vende të tjera të Gadishullit Ballkanik dhe më gjerë në Europë po përballen me një fenomen, i cili njihet si “Pluhuri Saharian”. Kushtet meteorologjike luajnë një rol shumë të madh në përcaktimin e madhësisë, kohëzagjatjes dhe intenzitetit të stuhive të pluhurit. Modelet e motit mund të kategorizohen në dy mënyra: sistemet të motit që kanë shkallë të gjerë apo sinoptike dhe modele më të vogla të njohura si sisteme mesoskale. Sistemet sinoptike janë sisteme ballore që mbulojnë sipërfaqe të mëdha, ato shkojnë diku nga 1,000 deri në 2,400 km katorë. Stuhitë e pluhurit krijohen kur frontet futen në sipërfaqe të nxehta dhe të thata. Kur frontet e ftohta ulin ajrin e ngrohtë, gradienti i presionit rritet, dhe erërat zhvendosen dhe bëhen mjaftë të rregullta (80 – 160 km/h). Uraganet nuk janë stuhitë e vetme që rrotullohen në brigjet perëndimore të Afrikës dhe udhëtojnë përtej Oqeanit Atlantik. Stuhitë e pluhurit Saharian apo retë masive të rërës së erës dhe llumi...

 Një bisedë me botën           Kur shumica nga ne e dëgjojnë fjalën infrastrukturë, ju vije në mendje për diçka që është fikse, e përhershme, largë syve, mekanike etj. Ato mund të jenë tuba, tunele, shina trenash, ura, rrugë, linja elektrike, mjete lëvizëse apo ndoshta edhe fabrika, depo, porte, aeroporte dhe stacione treni. Dihet që bota nuk mund të funksionoj pa infrastrukturë. Gjithashtu kemi dëgjuar që ndonjëherë infrastruktura është e vjetër dhe e prishur dhe rregullimi i saj është i shtrenjtë. Pra, kur e dëgjojmë fjalën “infrastrukturë”, tingëllon diçka e mërzishme.         E vërteta është se infrastruktura nuk është fikse, është dinamike, madje edhe emergjente. Secili prej shembujve të përmendur më lartë ndikohet nga rrymat e shumta që kalojne nëpër të në kohë reale nga trafiku në tregti të ujit etj. Edhe tubat dhe trarët e epokës industriale tani janë të mbushur me senzor dhe teknologji intelegjente. Dhe të gjitha siste...